De wigpers is het persmechanisme van een oliemolen. Met slagbeitels, jaagijzers en houten blokken wordt grote druk opgebouwd op buulen met lijn- of raapzaad, waardoor de olie via het mammengat uit het voorslagblok loopt.
Het voorslagblok
Het voorslagblok is een zeer dik en stevig houten deel van het slagwerk, waarin een uitsparing, de zogenaamde laad, is uitgehakt. Naar beneden toe wordt de laad iets smaller. Daardoor kunnen de onderdelen tijdens het persen beter op hun plaats blijven.
Om het blok zitten zware ijzeren banden, omdat het anders door de grote krachten uit elkaar geslagen zou worden.. Er zijn ook gietijzeren laden gemaakt die in een houten blok werden gezet.
De onderdelen
- Staander. ( vast jaagijzer ). Dit is een dikke ijzeren plaat die aan een zijde tegen een korte zijde van de laad steunt. Hij vormt daarmee het vaste eindpunt van de pers.
- Perskamer met daarin de haar. Dit is een pers mat waarin de buul met het te persen zaad (meestal lijnzaad of raapzaad) zich bevind.
- Jaagijzer (of jager). De jager heeft dezelfde afmetingen als de staander. Tijdens het olie slaan wordt hij echter in de richting van de staander gedreven
- Kussen. Dit houten blok verdeelt de krachten die tijdens het olie slaan optreden over de oppervlakte van het jaagijzer.
- Schei. De schei is een soort van buffer dat de verticale beweging van de slagbeitel opvangt;
- Slagbeitel. De slagbeitel is een grote wig met de brede kant naar boven. Door de slagbeitel dieper in het slagblok te slaan, worden alle andere losse delen opzij gedrukt en ontstaat een hoge druk in horizontale richting.
een tweede schei. - Losbeitel. Dit is een wig, contra aan de slagbeitel dus deze heeft de brede kan onder zitten. Als deze wig naar beneden wordt geslagen komt er ruimte in de laad zodat de slagbeitel weer los kan komen. Om hem naar beneden te kunnen slaan hangt hij aan een verende wipstok die hem vrijhoudt van de bodem.
De wig pers op de foto perst dus zowel links als rechts olie uit een buul, gevuld met zaad. De olie loopt uit een opening aan de onderzijde, het mammengat, uit het slagblok en wordt daar verzameld in een schaal of kom.


